Hızlı Bakış
Kurdele Çiçeğini Tanıyalım
Kurdele çiçeği (Chlorophytum comosum), kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden, Güney Afrika kökenli, otsu bir bitki. Ortası beyaz ya da krem çizgili, uzun ve ince yaprakları tıpkı kıvrılmış bir kurdele gibi saksıdan dökülür; Türkçe adı da buradan gelir. İngilizcede "spider plant", yani örümcek bitkisi denir; bunun nedeni uzun saplarının ucunda sallanan, örümceği andıran yavru bitkilerdir.
Kurdele çiçeği evlerde en sık rastlanan ve en kolay yetişen salon bitkilerinden biridir. Hem asılı saksıda hem raf üstünde güzel durur, hızlı büyür ve yavrularıyla kolayca çoğalır. Arada bir unutulsa da toparlanır. Evde ilk bitkisini yetiştirecek biri için iyi bir başlangıçtır.
Satışta en yaygın olanlar kenarı beyaz çizgili 'Variegatum', ortası beyaz 'Vittatum' ve yaprakları kıvırcık 'Bonnie' çeşitleridir. Tamamen yeşil olanlar da vardır.
Işık
Kurdele çiçeği parlak, dolaylı ışıkta en güzel halini alır. Doğu ya da batı cephesi pencere önü idealdir. Kuzey cephede de yaşar ama yaprakların beyaz çizgileri soluklaşabilir, büyüme yavaşlar ve yavru vermesi azalır.
Sert öğle güneşi yaprak uçlarını ve beyaz kısımları yakabilir; güney cephede bitkiyi pencereden biraz geri çek ya da tül perde kullan. Yazın balkonda yarı gölge bir köşede çok iyi büyür.
Yapraklar ışığa doğru eğildiği için saksıyı birkaç haftada bir çeyrek tur çevirmek bitkinin her yönden dolgun görünmesini sağlar. Asılı saksıdaysa pencereye yakın bir tavan kancası iyi bir yerdir; hem ışık alır hem de sarkan yavrular rahatça aşağı dökülür.
Sulama
Kalın, etli kökleri su depoladığı için kurdele çiçeği kısa süreli kuraklığa dayanır. Toprağın üst 2–3 cm'si kuruduğunda sula. Yazın büyüme döneminde daha sık, kışın daha seyrek su ister. Saksının dibinden su gelene kadar sula ve tabakta biriken suyu dök.
Kurdele çiçeği musluk suyundaki klor, flor ve tuzlara karşı biraz hassastır. Kireçli ya da çok klorlu suyla sulanan bitkilerde yaprak uçları kahverengileşir. Suyu bir gece bekletmek ya da arıtılmış su kullanmak bu sorunu azaltır.
Toprak ve Saksı
Normal, iyi süzülen bir saksı toprağı yeterli. Bir miktar perlit eklemek drenajı iyileştirir. Saksının drenaj deliği olmalı.
Kurdele çiçeği kökleriyle saksıyı hızla doldurur. Kökler saksıyı sıkıştırdığında bitki daha çok yavru verme eğilimindedir, ama çok sıkışırsa toprak su tutamaz hale gelir ve bitki çabuk susar. Kökler toprağın üstüne çıkmaya ya da saksıyı zorlamaya başladığında ilkbaharda bir boy büyük saksıya geçir. Bu sırada büyük bitkileri ikiye bölerek de çoğaltabilirsin.
Plastik saksı toprağı daha uzun nemli tutar, pişmiş toprak saksı daha çabuk kurur. Sık sulamayı unutan biriysen plastik, eli suya yatkın biriysen toprak saksı daha affedici olur. Kalın beyaz kökler bazen saksıyı çatlatacak kadar güçlenebilir; bu da saksı değiştirme zamanının geldiğini gösterir.
Nem ve Sıcaklık
Normal ev nemi kurdele çiçeği için yeterli. Kombi ya da kalorifer havası çok kuruysa yaprak uçlarında kuruma görülebilir; bitkiyi radyatörün yanından uzak tutmak ve diğer bitkilerle gruplamak yardımcı olur.
Sıcaklık olarak 18–24°C arası idealdir. Kısa süreli serinliğe dayanır ama uzun süre 10°C'nin altında kalmamalı. Yazı balkonda geçirdiyse sonbaharda geceler serinlemeden içeri al.
Gübre
İlkbahar ve yaz boyunca ayda bir, yarı dozda sıvı ev bitkisi gübresi yeterlidir. Fazla gübre köklerde tuz birikimine ve kahverengi yaprak uçlarına yol açar. Kışın gübre verme.
Budama ve Şekil
Kurdele çiçeği budama istemez. Kurumuş ya da tamamen kahverengileşmiş yaprakları dipten kesebilirsin. Sadece uçları kurumuşsa makasla yaprağın doğal sivri formunu taklit ederek kuru kısmı kes; yeşil dokuya girmemeye çalış.
Yavruları taşıyan uzun sapları istersen yerinde bırakabilirsin; asılı saksıda çok güzel bir görüntü oluşturur. Bitkinin yorulduğunu düşünüyorsan bir kısmını kesip yavruları ayrı saksılara alabilirsin.
Çoğaltma
Kurdele çiçeği çoğaltması en kolay ev bitkilerinden biri.
Yavrularla
Uzun sapların ucundaki yavrular, kök çıkarmaya başladığında (altlarında küçük kök uçları görünür) kesilip doğrudan küçük bir saksıya dikilebilir. İstersen yavruyu ana bitkiden koparmadan, yanına koyduğun ayrı bir saksının toprağına yaslayarak da köklendirebilirsin; kökler tuttuktan sonra sapı kesersin. Yavruları suda köklendirmek de mümkündür.
Bölerek
Büyük bir bitkiyi saksı değiştirirken kökleriyle birlikte iki ya da üç parçaya ayırabilirsin. Her parçanın sağlıklı kökleri ve yaprakları olsun.
Diğer yöntemler için çoğaltma rehberine göz at.
Kurdele çiçeği uzun sapların ucunda küçük beyaz çiçekler de açar; bu çiçekler sonra yavru bitkiye dönüşür. Yavru vermiyorsa genellikle bitki henüz genç, ışık az ya da saksı çok büyüktür. Biraz daha aydınlık bir yere alıp birkaç ay izle.
Sık Görülen Sorunlar
Kahverengi yaprak uçları
Neden: Kurdele çiçeğinin en yaygın sorunu. Musluk suyundaki tuzlar ve flor, kuru hava, fazla gübre ya da düzensiz sulama.
Çözüm: Bekletilmiş ya da arıtılmış su kullan, gübreyi azalt, ara sıra saksıyı bol suyla yıkayarak tuzları uzaklaştır. Kahverengi uçlar yeşile dönmez ama yeni yapraklar sağlıklı çıkar.
Sararan, yumuşayan yapraklar
Neden: Fazla sulama ve kök çürümesi.
Çözüm: Toprağı kurumaya bırak. Kökler kahverengi ve yumuşaksa kök çürümesi rehberindeki adımları uygula.
Beyaz çizgiler soluyor
Neden: Yetersiz ışık.
Çözüm: Daha aydınlık bir yere al.
Soluk, sarkık bitki
Neden: Susuzluk ya da çok sıkışmış kökler.
Çözüm: Toprağı kontrol et; kökler saksıyı tamamen doldurduysa saksı değiştir.
Yavrular kuruyup kahverengileşiyor
Neden: Ana bitki susuz kalmış ya da çok fazla yavru taşıyor.
Çözüm: Sulamayı düzenle; bitkiyi yormamak için yavruların bir kısmını kesip köklendir.
Yapraklarda ince ağ ve noktalar
Neden: Kırmızı örümcek, özellikle kuru havada.
Çözüm: Yaprakları ılık suyla duşla, nemi artır.
Evcil Hayvanlar
ASPCA'ya göre kurdele çiçeği kediler ve köpekler için zehirsizdir. Bu yüzden evcil hayvanı olan evlerde sık tercih edilir. Yine de kediler bu bitkinin yapraklarını çiğnemeyi çok sever; çok miktarda yerlerse hafif mide bulantısı ya da kusma görülebilir. Bitkiyi asılı saksıda ya da yüksek bir rafta tutmak hem kediyi hem bitkiyi korur. Diğer bitkiler için evcil hayvan güvenliği sayfasına bakabilirsin.
Mevsim Mevsim Bakım
- İlkbahar: Saksı değiştir, gerekirse böl, gübrelemeye başla.
- Yaz: Hızlı büyüme ve yavru dönemi. Toprağı düzenli kontrol et, yavruları köklendir.
- Sonbahar: Gübreyi azalt, balkondaysa içeri al.
- Kış: Daha seyrek sula, kaloriferden uzak, aydınlık bir yerde tut.
Sık Sorulan Sorular
Kurdele çiçeğinin uçları neden kurur?
En sık neden musluk suyundaki tuz, klor ve florun birikmesidir; kuru hava, fazla gübre ve düzensiz sulama da uçları kahverengileştirir. Bekletilmiş ya da arıtılmış su kullan ve gübreyi azalt. Kuruyan uçlar düzelmez ama yeni yapraklar sağlıklı çıkar.
Kurdele çiçeği ne sıklıkla sulanır?
Toprağın üst 2–3 cm'si kuruduğunda sulanır. Yazın büyüme döneminde daha sık, kışın daha seyrek su ister. Etli kökleri sayesinde kısa süreli unutulmaya dayanır, ama tabakta su bekletilmemelidir.
Kurdele çiçeği nasıl çoğaltılır?
En kolay yol uzun sapların ucundaki yavrulardır. Altında kök uçları görünen yavruyu kesip doğrudan küçük bir saksıya dikebilir ya da suda köklendirebilirsin. Büyük bitkileri saksı değiştirirken bölerek de çoğaltabilirsin.
Kurdele çiçeği kedilere zararlı mı?
Hayır, ASPCA'ya göre kurdele çiçeği kedi ve köpekler için zehirsizdir. Ancak kediler yapraklarını çiğnemeyi sever ve çok yerlerse hafif mide rahatsızlığı görülebilir. Asılı saksıda tutmak iyi bir çözümdür.
Kurdele çiçeği neden yavru vermez?
Genellikle bitki henüz genç, ışık yetersiz ya da saksı fazla büyüktür. Kurdele çiçeği olgunlaştığında ve parlak dolaylı ışık aldığında yavru verir. Biraz daha aydınlık bir yere alıp birkaç ay sabırla izle.
Kurdele çiçeği güneş sever mi?
Parlak ışığı sever ama sert öğle güneşini sevmez; yaprak uçları ve beyaz çizgiler yanabilir. Doğu ya da batı cephesi pencere önü idealdir. Az ışıkta da yaşar ama çizgileri soluklaşır.