Hizli Bakis
Anthurium Neden Ozel?
Anthurium, Orta ve Guney Amerika'nin tropik ormanlarindan gelen, Araceae ailesine ait bir cins. "Flamingo cicegi" olarak da bilinen bu bitkiler, parlak, mumsu goruntulu spathalaryla (aslinda degisime ugramis yaprak) tum yil boyunca renk katabilir.
Anthurium'un cicek olarak gordugumuz kismi aslinda bir spathe - ozel bir yaprak. Gercek cicekler, ortadaki sivri yapidn (spadix) uzerindeki kucuk cikintlardir. Bu spathalar haftalarca hatta aylarca guzelligini korur, bu da Anthurium'u uzun sureli dekoratif deger arayanlar icin ideal kilar.
Dort yildir baktigim kirmizi Anthurium, yilda ortalama 6-8 yeni cicek (spathe) uretir. Her cicek yaklaslk 2-3 ay boyunca taze kaliyor. Dogu penceresinde ve nemlendirici yaninda duruyor - bu kombinasyon cok iyi calisiyor.
Populer Turler ve Cesitler
Anthurium cinsi 1000'den fazla tur icerir. Ev bitkisi olarak en yayginlari:
Cicekli Turler
- Anthurium andraeanum: Klasik flamingo cicegi. Kirmizi, pembe, beyaz, mor spathalar. En yaygin tur.
- Anthurium scherzerianum: Daha kucuk, kivrik spadix. Kompakt form.
Yaprakli Turler
- Anthurium clarinervium: Kalp seklinde, beyaz damarli koyu yesil yapraklar. Koleksiyon parçasi.
- Anthurium crystallinum: Kristal benzeri parlak damarlar. Cok aranan.
- Anthurium veitchii (Kral Anthurium): Dev, dalgali yapraklar. Etkileyici gorunum.
- Anthurium warocqueanum (Kralice Anthurium): Uzun, kadifemsi yapraklar.
Yeni basliyorsaniz A. andraeanum ile baslayin - daha affedici ve ciceklenmesi kolay. Yaprakli turler (clarinervium, crystallinum) daha yuksek nem ister ve genellikle ileri seviye kabul edilir.
Isik: Ciceklemenin Anahtari
Anthurium cicek uretmesi icin yeterli isik sart. Dusuk isikta hayatta kalir ama ciceklenmez.
Isik Gereksinimleri
- Ideal: Parlak, dolayli isik. Dogu veya bati penceresi mukemmel.
- Kabul edilebilir: Orta seviye isik - ciceklenme azalir ama bitki saglikli kalir.
- Kacinilacak: Dogrudan gunes - yaprak yanikina neden olur.
- Dusuk isik: Yapraklar yesil kalir ama cicek uretimi durur.
Eger Anthurium'unuz cicek vermiyorsa, ilk kontrol etmeniz gereken sey isik seviyesidir. Daha aydinlik konuma tasimayi deneyin.
Sulama: Dengeli Yaklasim
Anthurium ne surekli islak ne de tamamen kuru toprak ister. Orta yol en iyisi.
Sulama Rehberi
- Kontrol: Toprgin ust 2-3 cm'i kuruyunca sulayin.
- Yontem: Iyice sulayin, fazla suyun akmasini bekleyin.
- Siklik: Yaz aylarinda haftada 1-2 kez, kis aylarinda 7-10 gunde bir.
- Su kalitesi: Oda sicakliginda, mumkunse yumusak su.
Anthurium kok curumesine cok duyarlidir. Sararan yapraklar ve yumusak govde curume belirtisidir. Suphe durumunda sulamayi erteleyin - susuz kalmak curmekten daha kolay tolere edilir.
Nem: Tropik Gereksinim
Anthurium'un en zorlu yonlerinden biri nem gereksinimi. Tropik orman tabani kosullarini tercih eder.
Nem Stratejileri
- Ideal nem: %60-80
- Minimum: %50 (alti sorunlu olabilir)
- Nemlendirici: En etkili yontem
- Gruplama: Diger tropik bitkilerle bir arada tutun
- Cakilli tepsi: Destekleyici olarak kullanin
- Banyo yerlestirmesi: Dogal isik aliyorsa mukemmel
Dusuk nemde yaprak kenarlari kurur ve kahverenglesir. Yeni yapraklar daha kucuk ve deforme cikabilir.
Sicaklik
- Ideal aralik: 20-28°C
- Minimum: 16°C
- Gece/gunduz farki: Hafif sicaklik farkini tolere eder
- Kacinilacak: Soguk cereyan, klimanin alti
Toprak ve Saksi
Anthurium doal ortaminda epifitik buyur - yani agac govdelerinde yasarlar. Bu nedenle cok havadar, iyi drene eden ortam gerektirir.
Toprak Karisimi
- %40 orkide kabugu
- %30 perlit
- %20 hindistan cevizi lifi (coir)
- %10 solucan gubresi
Alternatif olarak: %50 orkide karisimi + %50 genel saksi topragi da calisir.
Saksi
- Drenaj: Mutlaka delikli saksi kullanin
- Boyut: Kok topagindan 2-3 cm buyuk
- Malzeme: Plastik veya seramik - terracotta cok hizli kurutur
Ayni Anthurium'dan iki yavru ayirip birini standart saksi topragina, digerini orkide karisimina diktim. Bir yil sonra orkide karisimindaki cok daha gur ve saglikliydi. Havadar ortam gercekten fark yaratir.
Ciceklenme Sirlari
Anthurium dogru kosullarda yil boyunca cicek uretebilir. Ciceklenmeyi tesvik etmek icin:
Ciceklenme Kosullari
- Yeterli isik: Parlak dolayli isik sart. Bu olmadan cicek gelmez.
- Duzeli gubreleme: Buyume doneminde (ilkbahar-yaz) ayda bir fosfor agirlikli gubre.
- Uygun sicaklik: 20°C ustu sicakliklar ciceklenmeyi tesvik eder.
- Yeterli nem: %60+ nem daha iyi ciceklenme saglar.
- Saglikli kok sistemi: Kok curumesi ciceklenmeyi durdurur.
Cicek Bakimi
- Her spathe ortalama 6-8 hafta dayanir
- Solmaya baslayinca dibinden kesin
- Kesim bitkiyi yeni cicek uretmeye yonlendirir
- Tozlama icin simsiyah spadix olgunluk isaretedir
Yaygin Sorunlar
Cicek Vermiyor
En yaygin sikayet. Genellikle yetersiz isik nedeniyle. Bitkinizi daha aydinlik konuma tasiyin. Eger isik yeterliyse, fosfor iceren gubre deneyin.
Kahverengi Yaprak Uclari
Dusuk nem veya duzensiz sulama. Nemi artirin ve sulama rutininizi gozden gecirin.
Sararan Yapraklar
Alt yapraklarda dogal yaslanma. Ust yapraklarda sararma asiri sulama veya besin eksikligi olabilir.
Kahverengi Lekeler
Bakteriyel veya fungal enfeksiyon olabilir. Etkilenen yapraklari cikarın, sulama azaltin, iyi havalandirma saglayin.
Yesil Renkli Spathalar
Yetersiz isik. Normalde kirmizi veya pembe olan spathalar dusuk isikta yesillenir. Isik arttigin renkler canlanir.
Anthurium yapraklari dogal olarak parlaktir. Toz bu parlakligi azaltir. Ayda bir nemli bezle silin. Yaprak parlatici kullanmayin - gozenekleri tikayabilir.
Cogaltma
Anthurium bolme yontemiyle cogaltilir. Tohum cogaltmasi mumkun ama cok uzun surer.
Bolme Yontemi
- Bitkiyi saksidan cikarin
- Kok topagini nazikce ayirin
- Her bolumde en az 2-3 yaprak ve saglikli kokler olmali
- Havadar karısıma dikin
- Yuksek nemli ortamda tutun
- 2-3 hafta dollayli isikta bekletin
Hava Koku Cogaltmasi
Bazi Anthurium'lar hava koku (aerial root) uretir. Bu koklerle cogaltma:
- Hava koku olan dugumu (node) belirleyin
- Dugumun altindan kesin
- Hava kokunu nemli sfagnum yosununa veya suya koyun
- Kok gelistikten sonra topraga aktarin
Guvenlik Notu
Anthurium, Araceae ailesinden oldugu icin kalsiyum oksalat kristalleri icerir.
- Tum kisimlar (yaprak, govde, kok, cicek) zehirlidir
- Yendiginde agiz, dil ve bogaz tahrisi
- Evcil hayvanlar ve cocuklardan uzak tutun
- Budama sonrasi ellerinizi yikayin
- Hassas ciltler icin eldiven onerilit
Son Soz
Anthurium, ev ortaminda tropik bir atmosfer yaratmanin en guzel yollarindan biri. Uzun omurlu cicekleri ve parlak yaprakları ile hem estetik hem de pratik bir secim. Nem konusunda biraz dikkat gerektirse de, bu gereksinimi karsiladiginizda yil boyunca renk ve canlılık sunar.
Eger ilk tropik cicekli bitkinizi ariyorsaniz, kirmizi bir Anthurium andraeanum ile baslayin. Kosullari ogrendikten sonra yaprakli turlere veya nadir cesitlere gecebilirsiniz. Her yeni spathe acildiginda, bakiminizin karsiligini aldigini hissedeceksiniz.